Scena
19.09.2025. 04:05
Scena
07.10.2025. 19:10
Silvana Hadži-Đokić
Preporuka za čitanje
Disident sa periferije
Sergej Dovlatov rođen je 1941. godine u Ufi u Staljinovoj Rusiji, prilikom evakuacije, od oca Donata Mečnika, pozorišnog režisera, i majke Nore Dovlatove, glumice, kao blistavi spoj oca Jevrejina i majke Jermenke.
Od 1944. godine živeo je u Lenjingradu; 1959. upisao se na Filološki fakultet, na odsek finskog jezika. U to vreme aktivno se bavio boksom. Posle dve godine školovanja udaljen je sa studija. Pozvan je u vojsku, gde je od 1962. do 1965. služio kao čuvar u robijaškom logoru, iz čega je kasnije, daleko od SSSR-a, proistekao roman "Zona“. Nakon povratka u Lenjingrad, radio je kao novinar i pisao kratke priče koje su se širile u samizdatu, zbog čega su ga sovjetske vlasti proganjale.
Dovlatov za života u rodnoj Rusiji nije objavio nijednu knjigu, da bi posle smrti stekao, poput Danila Harmsa, status kultnog pisca. Svetsku slavu dosegao je ’80-ih godina prošlog veka u emigraciji, u SAD. Sergeja Dovlatova je američki časopis "Njujorker“ svrstao u 20 najvećih pisaca XX veka. Velika svetska imena poput Kurta Vonegata, Džozefa Helera, Josifa Brodskog i Irvina Šoa hvalila su njegov izvanredni literarni stil.
Zbog cenzure, u avgustu 1978. godine odlazi u SAD, gde slobodno objavljuje romane "Strankinja“, "Predstava“, "Kofer“, "Puškinova brda“, "Zona“, "Filijala“, "Kompromis“, "Naši“, "Solo na andervudu“, "Zanat“ autobiografiju...
Svi njegovi romani objavljeni u Americi, u kojoj je ostao dvanaest godina, jesu autobiografski, a umro je od srčanog udara u 46. godini. O njemu je snimljen film "Dovlatov“, u kom pisca tumači srpski glumac Milan Marić.
U svojoj 33. godini, posle jedne pijanke u Lenjingradu, Dovlatov završava u Estoniji, gde ostaje dve godine; sklonivši se od neprekidnog nadzora cenzora iz centra na periferiju. Ovaj dinamični period u njegovom životu opisan je u romanu "Kompromis“, koji ovde predstavljamo.
Dovlatov piše o proživljenom iskustvu u svom svakodnevnom novinarskom poslu koji isprva obavlja kao honorarni saradnik, a kasnije kao istaknuti član redakcije novina "Sovjetska Estonija“ i nedeljnog radio-programa "Večernji Talin“ koji se na obodu komunističkog giganta potvrdio kao profesionalac i piše feljtone, koji spadaju u najzahtevnije novinarske zadatke.
Ništa od njegovih priča nije zvanično objavljeno u SSSR-u, samo u formi samizdata, tako da je večito bio pod lupom aparatčika i u trenutku dolaska u Talin ponovo je bio bez posla, iako je njegov novinarski rad bio neupitan.
Oslikavajući novu redakciju nepogrešivo, polazio je od onih članova novinske kuće koji godinama nisu napisali nijedno slovo, ali su uspevali da opstanu u redakcijskom akvarijumu, poput čudovišta sa dna mora, kao i rasne novinare hemingvejevskog talenta u koje je i on spadao.
Urnebesna je priča o posmrtnom govoru za visokog političkog funkcionera, od strane Dovlatova kao zamenika glavnog i odgovornog urednika, koji se zbio u trenutku kad su i oni koji nisu lično poznavali pokojnika saznali da je nepoznata osoba u sanduku, ali zbog direktnog TV prenosa šou je morao da se nastavi do kraja. Zatim opis dočeka četiristohiljaditog stanovnika Talina u porodilištu, čija je majka čistokrvna Ruskinja, a otac crnac, čokoladne boje kože. Što, naravno, nije moglo biti objavljeno. O junakinji socijalističkog rada, koja nema podobnu biografiju, tako da ni o njoj nije moglo biti reportaže.
Genije britkog pera opisao je ruskog čoveka u dušu, smejući se i plačući sa njim. Najpre samome sebi, pa onda drugima.
Scena
03.10.2025. 09:31
Roman "Devojčica": Sudbina Mirjam čita se bez daha
Scena
02.10.2025. 19:15
Da li pogađate koji pisac je najčešće ZABRANJIVAN u u školskim bibliotekama SAD
Komentari
