Vesti
18.05.2022. 14:05
Marko R. Petrović

Pravoslavna crkva

Nakon "Ohridske arhiepiskopije", da li je sledeća Crna Gora?

Patrijarh Vartolomej I 18.5.2022.
Izvor: EPA / ERDEM SAHIN

Prvo Ukrajina, pa Severna Makedonija. Da li je sledeća Crna Gora? Ne, nije, ne daj bože u pitanju rat. Reč je o statusu pravoslavne crkve. Jer, vaseljenski patrijarh Vartolomej I priznao je u ponedeljak 9. maja naziv Makedonske pravoslavne crkve kao "Ohridska arhiepiskopija“.

Profesor Pravnog fakulteta u Kragujevcu i verski analitičar Zoran Čvorović uveren je da se u Crnoj Gori ne može dogoditi ništa drugačije u odnosu na ono što se desilo najpre u Ukrajini 2019. godine i onoga što se početkom prošle nedelje desilo u Severnoj Makedoniji.

"Ne može se očekivati ništa drugo ni u Crnoj Gori. To zaključujem i na osnovu toga što se u aktu Vaseljenske patrijaršije Srpska pravoslavna crkva naziva ’Crkvom Srbije’ (što je termin koji i u Crnoj Gori koriste sledbenici nepriznate Crnogorske pravoslavne crkve kada govore o SPC, prim nov.) sa očiglednom namerom da se nastavi dalje drobljenje i mrvljenje SPC kao jedine jedinstvene nacionalne institucije koja objedinjuje sve Srbe bez obzira na to u kojoj državi žive“, kaže Čvorović za "Ekspres“.

On strepi i od daljih mogućih raskola unutar SPC, kao posledice ovakve odluke carigradskog patrijarha.

Iz same Srpske pravoslavne crkve do zaključenja ovog broja "Ekspresa“ u sredu uveče nije bilo nikakvih reakcija.

I Čvorović očekuje reakciju SPC, ali kaže da, s obzirom na to da je akt vaseljenskog patrijarha nekanonski, jedina moguća stvar koju SPC prema kanonima može da uradi jeste da "prekine bogoslužbeno i liturgijsko opštenje sa Carigradskom patrijaršijom dok se taj akt ne ukine“.

Šta je uopšte odlučio Sveti sinod Vaseljenske patrijaršije? Odlučio je da uspostavi kanonsko i evharistijsko opštenje s makedonskim episkopima, sveštenicima i narodom.

To praktično znači da je Vaseljenska patrijaršija sada i službeno najavila izdavanje tomosa, tj. formalno priznanje autokefalnosti Ohridske arhiepiskopije, koja se 1967. godine jednostrano odvojila od SPC i samoproglasila autokefaliju, a koju dosad nije priznavala nijedna od ostalih pomesnih kanonskih crkava.

Ova odluka Vaseljenske patrijaršije znači da ona priznaje kao kanonsku crkvenu jerarhiju u Severnoj Makedoniji onu na čelu s arhiepiskopom Stefanom Veljanovskim. Ovim je, praktično, Vaseljenska patrijaršija i formalno otpočela reviziju svoga tomosa iz 1922. godine na osnovu kojega je SPC imala kanonsku nadležnost nad celokupnom bivšom Jugoslavijom.

U zvaničnom saopštenju Kancelarije Svetog sinoda Vaseljenske patrijaršije se, između ostalog, navodi:

"Sveti i Svešteni Sinod, koji se sastao danas, u ponedeljak, 9. maja 2022. godine, pod predsedništvom Njegove Božanske Svesvetosti, vaseljenskoga patrijarha Vartolomeja, iscrpno je raspravljao o crkvenome problemu u Skoplju; i ocenjujući u završnoj fazi apel (ekliton) koji je tamošnja pomesna Crkva uputila Majci-Crkvi (Vaseljenskoj patrijaršiji), kao i ponovljene pozive države Severne Makedonije, odlučio je sledeće:

Mi primamo u evharistijsko opštenje jerarhiju, klir i narod ove Crkve pod arhiepiskopom Stefanom, zacjeljujući ranu raskola i polivši ’vinom i uljem’ rane naše pomesne pravoslavne braće.

U tom smislu se izdaje odgovarajući Patrijaršijski i Sinodalni akt.

Ostavlja se presvetoj Crkvi Srbije da reguliše administrativna pitanja koja postoje između nje i Crkve u Severnoj Makedoniji, svakako u okviru kanonskoga poretka i crkvenoga predanja.

Kao naziv ove Crkve u Severnoj Makedoniji priznaje se ’Ohridska’, imajući u vidu da je oblast njezine jurisdikcije posed u granicama države Severne Makedonije.“

Profesor Zoran Čvorović izjavio je ranije za agenciju Beta da samo Srpska pravoslavna crkva ima pravo da dodeli autokefalnost nekom svom organizacionom delu.

Čvorović je rekao da je Vartolomej "razbojnički upao na kanonsku teritoriju SPC“ i da je, kako ih je nazvao, "raskolnike u Makedoniji“ koji su se odvojili od SPC, proglasio za kanonsku pomesnu crkvu, pozivajući se "na navodno pravo da bude poslednja žalbena, apelaciona instanca u Pravoslavlju, sa pravom da preispituje odluke pomesnih crkava“.

On je dodao da Vartolomej za sebe želi položaj "istočnog pape“, iako je "samo prvi po časti“ među pomesnim pravoslavnim crkvama.

"Nekanonskom odlukom Carigradske patrijaršije je ne samo prejudicirano rešenje pitanja makedonskog raskola, već je Carigrad ovim hteo da potpuno degradira snagu eventualnog tomosa koji bi SPC dala pravoslavnim Makedoncima, ali i da okrnji i degradira punoću vlasti koju ima svaka autokefalna crkva, pa i SPC“, rekao je pravni istoričar Čvorović, poznat i kao autor knjige "Pravo i pravoslavlje“.

On je naveo i da je, pre nekoliko godina, "iako to kanoni ne dozvoljavaju“, Carigradska patrijaršija intervenisala u Ukrajini, stvarajući od "nekadašnjih raskolnika novu nekanonsku crkvu, takozvanu Pravoslavnu crkvu Ukrajine“.

"Carigradska patrijaršija u odnosu na druge pomesne autokefalne crkve nema nikakve nadležnosti jer sve autokefalne crkve imaju isti obim nadležnosti i jednake su među sobom“, istakao je Čvorović.

Prema njegovim rečima, "verovatno se Carigrad nada da će kanonska i oštra reakcija SPC izostati pa bi zato SPC morala odmah da odlučno reaguje prekidanjem opštenja sa Carigradskom patrijaršijom, sve dok ona ne poništi svoj nekanonski akt“.

"Sam tekst odluke Sinoda Carigradske patrijaršije zbog upotrebe naziva ’Crkva Srbije’ jasno govorio o nameri Fanara da i dalje razbija jedinstvo SPC po državnim granicama uspostavljenim devedesetih godina“, naglasio je Čvorović.

Komentari
Dodaj komentar

Povezane vesti

Patrijarh Porfirije: "Hajde da se zajedno molimo za Ukrajinu"
patrijarh Porfirije

Srpska pravoslavna crkva

07.03.2022. 14:05

Patrijarh Porfirije: "Hajde da se zajedno molimo za Ukrajinu"

Poglavar Srpske pravoslavne crkve, patrijarh Porfirije, pozvao je vernike da se u ove dane naročito mole za mir u Ukrajini, uz nadu da što pre dođe do "mirovnih razgovora umesto rata, jer mir nema cenu".
Close
Vremenska prognoza
thunderstorm with rain
21°C
20.08.2022.
Beograd

Najnovije

Vidi sve

Najčitanije

Vidi sve

Iz drugačijeg ugla

Vidi sve