Život
23.08.2022. 15:41
Marko R. Petrović

Demografska slika Srbije

Možemo li da pobedimo belu kugu?

Majka i beba
Izvor: Shutterstock

U, slobodno se može reći, katastrofalnoj demografskoj situaciji u kakvoj se Srbija nalazi optimistički zvuče vesti i o bilo kakvom, makar i minimalnom pomaku u pozitivnom smeru kada je reč o populaciji. A takva je i ona kojom se na svom instagram profilu pohvalio i predsednik Srbije Aleksandar Vučić – da je u prvih šest meseci 2022. godine rođeno 521 novorođenče više nego u istom periodu 2021. godine.

"Najveći uspeh i najvažnija vest za Srbiju!“, dodao je Vučić.

Da li je to dovoljno? Prema podacima koje je još početkom godine saopštila pomoćnica ministra za brigu o porodici i demografiju Aleksandra Čamagić, u Srbiji je i tokom prošle godine rođeno 369 beba više u odnosu na 2020. godinu.

Pa ipak, samo u toku prošle godine Srbija je izgubila više od 74.000 stanovnika.

Koliko nas nema?

Popis stanovništva

stanovništvo

Popis stanovništva

10.05.2022. 08:05

Koliko nas nema?

Broj stanovnika Srbije pao je ispod sedam miliona, a sve je veći broj umrlih stanovnika u odnosu na rođene. Procene su da će ovogodišnji popis, koji će biti sproveden tokom oktobra, pokazati da je u Srbiji danas oko 6,9 miliona građana, što je za oko 300.000 manje nego što ih je bilo prema popisu iz 2011. godine.

Podaci za prvih šest meseci ove godine nagoveštavaju i da će 2022. biti još teža kada je u pitanju demografska slika Srbije.

A uzroci takve statistike, kako su tada naveli iz Ministarstva za brigu porodici i demografiju, u najvećoj meri se podudaraju sa onima u najbogatijim zemljama Evrope, od kojih nijedna nema stopu rodnosti 2,1, što je ocenjeno kao nivo proste reprodukcije.

Ovo je, međutim, i prilika da se zapitamo, a pre svega ljudi koji vode ovo ministarstvo, da li je učinjeno dovoljno da se stvori okruženje u kojem bi se građani Srbije odlučivali da imaju više dece. Jer 300.000 dinara za novorođeno dete sasvim sigurno ne motiviše nekoga da postane roditelj ukoliko zna da će se sve završiti samo na tome.

A potom će morati da se, recimo, bukvalno bori za mesto detetu u vrtiću, da majka ne može da bude sigurna da je po povratku sa porodiljskog umesto radnog mesta neće sačekati otkaz ili da, ako je majka preduzetnica, mora da se "snađe“ za prihode tokom trudničkog i porodiljskog bolovanja...

Sve u svemu, ako se trend od početka godine nastavi, Srbija će imati najmanji broj rođenih na godišnjem nivou u poslednje tri decenije. Zabrinjavajući podatak Republičkog zavoda za statistiku govori da će u Srbiji, ovim tempom, do kraja tekuće godine biti tek nešto više od 55.000 rođenih, što je za 10.000 manje nego 2012, za 20.000 manje nego 2002. godine, a biće čak 30.000 manje rođenih u odnosu na broj beba s početka devedesetih godina.

U Srbiji, prema poslednjim izveštajima Zavoda za statistiku, u periodu od januara do aprila tekuće godine broj živorođenih je iznosio 19.164, dok je broj umrlih u istom periodu iznosio 44.215. Naime, ako se ovaj trend rađanja nastavi, broj rođenih beba u 2022. biće nešto veći od 57.000.

Istina jeste da je broj dece koje rodi jedna žena u fertilnom periodu u malom porastu. Međutim, na ukupnom nivou je sve manje dece jer se ljudi masovno iseljavaju iz zemlje u poslednjih deset i više godina.

Prema podacima iz 2013. godine, Srbija je gubila oko 30.000 stanovnika godišnje. Danas se procenjuje da se prosečno populacija Srbije smanjuje za oko 55.000 godišnje, a pik je bio 2021. godine kada je procenjeno da je zemlja ostala bez oko 74.000 građana.

Ono što je zabrinjavajuće jeste i to što se prvi put javlja problem sa prvorođenom decom. Većina je do sada želela da se ostvari kao roditelj i prvo dete je uvek bilo željeno. Poslednji podaci, međutim, pokazuju da prvi put, posle duže vremena, u Srbiji postoji problem sa smanjenjem broja prvorođene dece. To pokazuje da se nešto suštinski promenilo u društvu, a što može da ima veze i sa već gore navedenim problemima sa kojima se pre svega majke suočavaju.

A kada se tome dodaju problemi iseljavanja mladih ljudi, odluka da se deca rađaju kasnije, posle 30. godine, kao i problemi sa sterilitetom i vantelesnom oplodnjom, dobijamo zabrinjavajuće statistike i prognoze u pogledu biološkog opstanka nacije.

Prosečna starost žena koje prvi put rađaju je 30,1 godina. I druge granice su pomerene – nekada je adolescencija bila do 18-19 godina, sada je od 25 do 27, nekada je tema bliskosti dolazila oko 25 plus-minus dve-tri godine, sada dolazi tek posle 30.

Nacija postaje sve starija jer nema podmlađivanja. Nije ništa bolja situacija, doduše, ni u Evropi, ali razvijene zemlje to rešavaju na drugi način – oni se podmlađuju migracijama. I u Srbiji je, doduše, primetan porast stranaca koji su došli tu da žive, ali to ni izdaleka nije dovoljno za podmlađivanje nacije. Naročito što mnogi od doseljenika nemaju baš previše veze sa Srbima, naročito oni koji dolaze iz vanevropskih zemalja, pre svega iz Azije i Afrike – Indije, Nepala, Kine, Turske, Tunisa...

Statistike pokazuju i da je u Srbiji mortalitet, odnosno stopa umiranja, veoma visok. Poslednji izveštaj govori o ogromnom skoku mortaliteta. Prošle godine, razlika između broja rođenih i umrlih bila je čak 80.000. Tačnije toliko je ljudi više umrlo nego što se rodilo. Dok je do 2020. broj umrlih u odnosu na rođene bio uvek ispod 50.000.

Postepen pad broja živorođenih prisutan je, inače, još od sredine pedesetih godina da bi 1992. konačno bilo zabeleženo više umrlih nego rođenih. Od te godine prirodni priraštaj u Srbiji je negativan.

Popis stanovništva, domaćinstava i stanova trebalo bi da bude održan od 1. do 31. oktobra.
 
Oko 15.000 popisivača špartaće Srbijom tokom oktobra i u laptope ubacivati prikupljene podatke koji se odnose na pol, starost, mesto rođenja, državljanstvo...
 
Biće postavljana i druga pitanja koja nisu obavezna, ali pružaju uvid u neke druge podatke koji nedostaju. Tako će i ove godine, kao i 2011, biti postavljano pitanje građanima u vezi sa invaliditetom jer u državi ne postoji registar osoba sa invaliditetom.
 
Novina će, međutim, biti pitanje koje se odnosi na građane Srbije koji su radili u inostranstvu. Tokom prethodnog popisa postavljano je pitanje samo kada su se vratili u zemlju, dok će ovog puta popisivači tražiti podatak i kada su otišli iz zemlje, kako bi se videlo i u koju zemlju najčešće odlaze građani Srbije i u kom periodu su bili.
 
Biće novine i za pitanje koje se odnosi na broj dece. Do sada su, naime, samo žene pitane koliko su dece rodile, dok će sada i muškarce pitati koliko imaju biološke dece.
 

 

Komentari
Dodaj komentar

Povezane vesti

Fenomenalno: Koncert samo za bebeće uši
Beba

Beogradska filharmonija

01.09.2021. 12:15

Fenomenalno: Koncert samo za bebeće uši

Beogradska filhamonija najavila je da će sa klavirskim duom Vudu, a pod upravom dirigenta Ivana Markovića, održati koncerte za bebe do dve godine od 8. do 10. septembra.
Close
Vremenska prognoza
clear sky
17°C
27.05.2024.
Beograd
Wind
PM2.5
5µg/m3
PM10
6µg/m3
UV
UV indeks
1
AQI indeks
1

Oni su ponos Srbije

Vidi sve

Najnovije

Vidi sve

Iz drugačijeg ugla

Vidi sve